Olijfolie en Squaleen

Zoals we al meerdere keren hebben vermeld zit extra vergine olijfolie boordevol gezonde minor compounds ofwel 'kleine hoeveelheden verbindingen'. Eén van deze stoffen, die we nog niet hebben besproken, is squaleen. Dat is een triterpeen (of meervoudig onverzadigde koolwaterstof) met de chemische formule (C₅H₈)₆.

Alle planten en dieren (inclusief mensen) produceren squaleen. In het menselijk lichaam is het een voorloper bij de synthese (of productie) van sterolen en steroïde hormonen. De belangrijkste hiervan is cholesterol, dat op zijn beurt een voorloper is van essentiële steroïde hormonen, zoals progesteron, testosteron, aldosteron, estradiol en cortisol. Zoals je zult begrijpen, loopt het lichaam zonder squaleen al snel tegen allerhande problemen aan.

Squaleen heeft ook een beschermende werking tegen huidbeschadiging en ontstekingsremmende eigenschappen. Deze ontstekingsremmende werking is vooral gerelateerd aan wondgenezing, vandaar dat je talg voor ongeveer 13 procent uit squaleen bestaat. Talg heeft een beschermende werking tegen uitdroging van de huid en door bacteriën en schimmels veroorzaakte infecties.

Maar de ontstekingsremmende eigenschappen van squaleen beperken zich natuurlijk niet tot de huid. Ook de binneenkant van het lichaam profiteert er van. Wetenschappelijke studies tonen aan dat deze stof zelfs de progressie van bepaalde vormen van kanker kan voorkomen of vertragen[1].

Alle landen rond de Middellandse Zee verschillen van bijna alle andere landen doordat ze gemiddeld veel minder ontstekingsgerelateerde ziektebeelden kennen, waaronder kanker en hart- en vaatziekten[2][3].

De terechte vraag is dan ook hoe we zoveel mogelijk squaleen in ons lichaam kunnen krijgen. Het blijkt dat extra vergine olijfolie een relatief hoge hoeveelheid squaleen bevat. Gemiddelde waarden van 290 milligram per 100 gram olijfolie zijn gemeten[4]. Zoals vaak het geval is, hangt de hoeveelheid squaleen af van de specifieke variëteit, het oogstmoment en de bewaarcondities van zowel de olijven als de olijfolie.

Het zal je niet verbazen dat de wetenschap intussen een dieet aanbeveelt dat rijk is aan extra vergine olijfolie.

[1] Borzi et al: Olive Oil Effects on Colorectal Cancer in Nutrients – 2018
[2] Buckland et al; Adherence to the mediterranean diet and risk of breast cancer in the European prospective investigation into cancer and nutrition cohort study in International Journal of Cancer – 2012
[3] Estruch et al: Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet in The New England Journal of Medicine – 2013
[4] Owen et al: Phenolic compounds and squalene in olive oils: the concentration and antioxidant potential of total phenols, simple phenols, secoiridoids, lignans and squalene in Food and Chemical Toxicology - 2000