Olijfolie, honing en citroenelixer

Rond de Middellandse Zee is eeuwenlang kennis over kruiden, specerijen en eenvoudige mengsels daarvan van generatie op generatie doorgegeven. Veel van die traditionele praktijken zijn in de moderne tijd naar de achtergrond verdwenen, maar in delen van Zuidoost-Europa blijft men overtuigd van de voordelen van een combinatie van extra vierge olijfolie, honing en citroensap. Daarvan wordt een eenvoudig elixer gemaakt dat volgens de overlevering de weerstand ondersteunt, op langere termijn gunstig is voor hart en bloedvaten.

De individuele ingrediënten bevatten inderdaad stoffen die in wetenschappelijk onderzoek interessante eigenschappen laten zien. Voor de combinatie als elixer bestaat echter weinig direct klinisch bewijs. De claims berusten vooral op traditioneel gebruik.

Extra vergine olijfolie is rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren. Deze vetzuren zijn in staat het LDL-cholesterol gunstig beïnvloeden en dragen zo bij aan de gezondheid van hart en bloedvaten. Daarnaast bevat goede extra vergine olijfolie polyfenolen, waaronder oleocanthal. Deze stof heeft ontstekingsremmende eigenschappen die lijken op die van de pijnstiller ibuprofen.

Honing bevat antioxidanten (vooral polyfenolen) die in enkele studies gunstige effecten laten zien op oxidatieve stress en bepaalde risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Honing bevat echter circa 80% suiker, zit dus boordevol caloriën en dus is matiging verstandig.

Citroensap levert vitamine C, dat de opname van ijzer uit plantaardige bronnen kan verbeteren. Citrusvruchten bevatten daarnaast flavonoïden en oplosbare vezels (vooral in het vruchtvlees en de schil, minder in puur sap). Regelmatige consumptie van citrusvruchten wordt in observationeel onderzoek in verband gebracht met een lager risico op hart- en vaatziekten.

Het mengsel kan dus vooral een smakelijke en toevoeging zijn aan een gevarieerd voedingspatroon, maar is uiteraard geen wondermiddel. Wie het als elixer gebruikt, doet er goed aan de hoeveelheid beperkt te houden en rekening te houden met de aanwezige calorieën en suikers.

Overigens vormt precies dezelfde combinatie een uitstekende dressing voor salades. Omdat olijfolie en citroensap van nature niet mengen, spreekt men van een vinaigrette, waarbij een snelle schudbeweging of een handkloppertje zorgt voor een tijdelijke emulsie.

Ingrediënten:
- sap van één citroen
- twee eetlepels honing
- vier eetlepels extra vergine olijfolie

Bereiding:
Pers de citroen uit. Doe alle ingrdiënten in en afsluitbaar flesje. Sluit het flesje luchtdicht af en zet in de koelkast. Goed schudden voor ieder gebruik.

Het wordt aanbevolen om van dit huismiddel een maand lang iedere ochtend één eetlepel per dag op een lege maag in te nemen. Deze routine kan na zes maanden opnieuw worden herhaald.

Waarschuwing:
Tegenwoordig wordt op sociale media het drinken van een glas water met citroensap (of zelfs puur citroensap) op de nuchtere maag soms aanbevolen om je metabolisme op gang te brengen. Zou ik niet doen, want het levert geen detox (daar heb je een lever voor) en geen metabolisme‑boost (maagzuur is zelfs zuurder dan citroensap) op.