Olijfolie en je brein

Olijfolie blijft wetenschappers fascineren. Geen wonder natuurlijk, want aan extra vergine olijfolie kleven nogal wat gezondheidsvoordelen. In 2026 verschenen de resultaten van nieuw onderzoek en daaruit bleek een opmerkelijk verband op tussen de kwaliteit van olijfolie en de gezondheid van je brein[1].

Volgens dat onderzoek kan extra vergine olijfolie de cognitieve functie op latere leeftijd ondersteunen door een positieve invloed uit te oefenen op je darmmicrobioom. Dat is vreemd, zo zul je op dit moment opmerken, maar er waren al eerder aanwijzingen dat je darmbacteriën invloed kunnen hebben op je cognitieve functioneren[2]. Een gezond darmmicrobioom zorgt dus voor een gezonde geest.

De onderzoekers volgden twee jaar lang 656 volwassenen tussen de 55 en 75 jaar met overgewicht of obesitas én het metabool syndroom (een stofwisselingsaandoening die veroorzaakt wordt door teveel eten en te weinig bewegen). Deelnemers die regelmatig extra vergine olijfolie consumeerden (of dat gingen doen), hadden een grotere diversiteit in hun darmmicrobioom en opmerkelijke verbeteringen in cognitieve prestaties. Dit in tegenstelling tot de deelnemers die extra vergine olijfolie, die vaak nét de kwalificatie extra vergine mag hebben, consumeerden. Bij hen nam de diversiteit van de darmbacteriën juist af. Een specifiek bacteriegeslacht, Adlercreutzia, lijkt een belangrijke rol te spelen als marker voor deze positieve effecten.

De kwaliteit maakt het verschil
Het cruciale onderscheid zit in de productie. Extra vergine olijfolie wordt heel voorzichtig mechanisch gewonnen en behoudt daardoor alle bioactieve stoffen, waaronder oleocanthal en oleuropeïne, die ontstekingsremmende eigenschappen hebben.

Geraffineerde olijfolie ondergaat en chemische verwerking om 'onzuiverheden' te verwijderen, wat weliswaar de houdbaarheid en smaakconsistentie verbetert, maar ten koste gaat van die heilzame verbindingen. “De kwaliteit van het vet dat we consumeren blijkt minstens zo belangrijk als de hoeveelheid,” zo benadrukt eerste auteur Jiaqi Ni.

Deze bevindingen passen naadloos in het bredere plaatje van de Mediterrane voeding, die al veel langer in verband wordt gebracht met (bijvoorbeeld) een lager risico op hart- en vaatziekten. Nu komt daar een mechanisme bij: de darm-hersenas. Een divers en gezond microbioom lijkt ontstekingsremmende effecten te hebben en kan via verschillende signaleringsroutes ook de hersenen beschermen.

De onderzoekers stellen dat extra vergine olijfolie niet alleen het hart beschermt, maar ook het brein tijdens het verouderingsproces.

Consequenties voor een vergrijzende samenleving
Dementie en cognitieve achteruitgang komen door de toenemende vergrijzing van de bevolking steeds meer voor. De resultaten van dit onderzoek bieden hoop op een eenvoudige, toegankelijke preventiestrategie.

De onderzoekers wijzen erop dat het consumeren van (meer) extra vergine olijfolie slechts een kleine aanpassing van het dieet is met potentieel grote impact, zeker voor mensen met metabole risico’s.

Hoewel verder onderzoek uiteraard noodzakelijk is, versterkt dit onderzoek de noodzaak om bewuster te kiezen voor onbewerkte, hoogwaardige voedingsmiddelen.

Kortom, je dagelijkse twee eetlepels olijfolie zijn meer dan alleen smaakmaker. Met de juiste kwaliteit kan het je hart, darmen en brein beschermen. In een tijd waarin preventieve gezondheidszorg steeds belangrijker wordt, is dit een wetenschappelijk onderbouwde tip die letterlijk voor het grijpen ligt in de supermarkt de webshop van Yakelos.

[1] Ni et al: Total and different types of olive oil consumption, gut microbiota, and cognitive function changes in older adults in Microbiome - 2026
[2] Schneider et al: Feeding gut microbes to nourish the brain: unravelling the diet-microbiota-gut-brain axis in Nature Metabolism - 2024