Olijfolie en Oleuropeïne

We hebben op dit weblog regelmatig bericht dat olijfolie een aantal onverwachte stofjes bevat waarvan de effecten op het menselijk lichaam pas sinds kort worden begrepen. Naast oleocanthal, dat zelfs de effecten van de pijnstiller diclofenac lijkt na te bootsen, is nu ook oleuropeïne nauwkeurig onderzocht.

Oleuropeïne wordt geproduceerd tijdens de groeifase van de olijf en kan oplopen tot 14% van het droge gewicht. Als je de olijf langer aan de boom laat hangen, wordt deze dieppaars of zelfs bijna zwart, maar dan daalt het oleuropeïnegehalte weer. Ter compensatie produceert de olijf het gezonde hydroxytyrosol en een aantal anthocyaninen.

Verschillende studies lijken aan te tonen dat oleuropeïne een hele reeks positieve effecten op het menselijk lichaam heeft. Het is niet verwonderlijk dat het een antioxidant wordt genoemd, maar deze term is nogal aan verwatering onderhevig, aangezientegenwoordig bijna elk voedingsmiddel met dit label wordt opgezadeld.

Oleuropeïne heeft sterke ontstekingsremmende eigenschappen[1]. De wetenschappers, die dit onderzoek uitvoerden, geloven dat oleuropeïne de afweer van het lichaam tegen pathogene indringers kan versnellen en versterken. Met andere woorden: je witte bloedcellen reageren daardoor effectiever op virussen en andere ziekteverwekkers.

Oleuropeïne lijkt ook zo'n sterk antibacterieel effect te hebben dat onderzoekers denken dat olijfolie zelfs een potentiële behandeling zou kunnen zijn voor luchtweginfecties en maag- en darmproblemen[2].

Verder suggereren verschillende studies dat oleuropeïne kankercellen kan vernietigen, maar dit is slechts in één laboratoriumopstelling aangetoond[3]. De uitdaging ligt, zoals altijd, in het voldoende van een potentieel werkzame stof in die kankercellen krijgen, terwijl de omliggende gezonde cellen onaangetast blijven.

Oleuropeïne lijkt de activiteit van HER2 (Human Epidermal Growth Factor Receptor-2) te kunnen remmen, hoewel dit tot nu toe alleen in cellijnen is aangetoond[4]. HER2-positieve kankercellen hebben te veel HER2-receptoren, die overmatige groeisignalen afgeven. HER2-remmers blokkeren deze signalen.

Zowel oleuropeïne, het belangrijkste glycoside in olijven, als hydroxytyrosol, de verbinding die ontstaat wanneer oleuropeïne wordt afgebroken tijdens het rijpingsproces, worden in verband gebracht met een verlaagd risico op hart- en vaatziekten[5].

Je ziet dus dat de onvermijdelijke conclusie van deze column is dat je veel meer olijfolie in je dieet zou moeten opnemen.

[1] Visioli et al: Oleuropein, the bitter principle of olives, enhances nitric oxide production by mouse macrophages in Life Sciences – 1998
[2] Bisginano et al: On the in-vitro antimicrobial activity of oleuropein and hydroxytyrosol in Journal of Pharmacy and Pharmacology – 1999
[3] Cárdeno et al: Oleuropein, a secoiridoid derived from olive tree, inhibits the proliferation of human colorectal cancer cell through downregulation of HIF-1α in Nutrition and Cancer – 2013
[4] Menendez et al: tabAnti-HER2 (erbB-2) oncogene effects of phenolic compounds directly isolated from commercial Extra-Virgin Olive Oil (EVOO) in BMC Cancer - 2008
[5] Syed Haris Omar: Oleuropein in Olive and its Pharmacological Effects in Scientia Pharmaceutica – 2010